De Europese Natuurherstelverordening vraagt om herstel van ecosystemen, met nadruk op bodemgezondheid, natuurlijke processen en veerkracht van bossen. Onderzoek laat zien dat het laten liggen van dood hout een concrete bijdrage levert aan het herstel van de bosbodem, met name op droge zandgronden.
Uit een pilotstudie op de Veluwe blijkt dat onder liggende dode beukenstammen hogere gehalten aan essentiële nutriënten worden gevonden, zoals calcium, magnesium, kalium, mangaan en fosfor. Deze stoffen spelen een belangrijke rol in de vitaliteit van bomen en in de buffering van verzuring. Het effect is vooral zichtbaar in de bovengrond, waar fijne wortels deze nutriënten kunnen opnemen. De uitspoeling van deze nutriënten lijkt, op kalium na, gering.
Het onderzoek toont aan dat dood hout niet alleen een structuurkenmerk is van natuurlijke bossen, maar ook actief bijdraagt aan het functioneren van bodemprocessen en nutriëntenkringlopen. Daarmee sluit het direct aan bij de doelen van de Natuurherstelverordening, waarin herstel van ecosysteemfuncties centraal staat.
Voor Nederlandse bossen op zandgronden is dit extra relevant. Door verzuring en uitspoeling zijn kationen/nutriënten schaars, terwijl houtoogst deze voorraden verder onder druk zet. Het laten liggen van dood hout helpt om nutriënten binnen het bosecosysteem te behouden en ondersteunt zo het herstel van bodemkwaliteit en bosvitaliteit.
De resultaten van deze pilotstudie sluiten aan bij bevindingen uit eerder onderzoek in België en bieden daarmee een goede onderbouwing om dood hout expliciet op te nemen als herstelmaatregel in nationale en provinciale herstelplannen in het kader van de Natuurherstelverordening.
Lees het onderzoeksrapport op Gereedschapskist Bos en Natuur.